Mali darboğaza giren şirketlerin ekonomik varlıklarını korumak, faaliyetlerini sürdübelmek ve iflasın önüne geçmek adına mahkemeden talep ettikleri hukuki koruma kalkanına konkordato adı verilir. Şirketlerin mali yapılarını korumak ve iflasın önüne geçmek adına başvurduğu bu süreç, iş dünyasında özellikle son dönemlerde sıkça karşılaşılan bir durumdur. Ancak bir şirketin konkordato ilan etmesi, orada ter döken çalışanlar nezdinde haklı bir endişe ve ciddi bir belirsizlik yaratır. İşçiler haklı olarak “Maaşımı alabilecek miyim?”, “Kıdem tazminatım yanar mı?” veya “Haklarımı aramak için kime başvurmalıyım?” gibi soruların yanıtlarını aramaya başlarlar.
Bu yazımızda, özellikle Ankara gibi sanayi ve ticaretin yoğun olduğu bölgelerde faaliyet gösteren ve konkordato işçi hakları konusunda hukuki arayış içinde olan çalışanlar ile işverenler için sürecin tüm detaylarını mercek altına aldık. İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 285 ve devamı maddelerinde düzenlenen bu süreçte işçi alacaklarının hukuki akıbetini, en çok merak edilen boyutlarıyla ve anlaşılır bir dille ele aldık.
- Konkordato İlanı ve İşçi Alacaklarının Hukuki Niteliği
Konkordato ilan eden şirketlerde işçi alacakları, yasa koyucu tarafından diğer adi borçlara kıyasla çok daha sıkı bir koruma altına alınmıştır. Bir şirketin konkordato talebinde bulunması, ticari faaliyetlerinin tamamen sona erdiği anlamına gelmez; aksine şirketi yaşatma çabasıdır. Bu nedenle mevcut iş sözleşmeleri aynen devam eder ve işverenin ücret ödeme yükümlülüğü sürer.
Ancak işçi alacaklarının ödenme zamanı ve yöntemi açısından tarihsel bir ayrım hayati önem taşır:
- Konkordato Öncesi Döneme Ait Maaşlar: Mahkemenin konkordato kararı vermesinden önceki geçmiş maaş borçları konkordato projesi ve mühlet izni kapsamında değerlendirilir. Bu alacaklar ortadan kalkmaz ancak mahkemenin onayladığı plan dahilinde, belirli bir takvim ve şartlara göre ödener.
- Konkordato Sonrası Döneme Ait Maaşlar: Konkordato mühlet kararından sonra çalışılan dönemlerin konkordatoda işçi maaşları ise kanunen imtiyazlı alacak statüsündedir. Şirket, faaliyetini sürdürürken bu güncel maaşları öncelikle ve tam olarak ödemek zorundadır.
- Konkordato Sürecinin İşleyişi ve Hak Arama Yolları
Konkordato projesi ve mühlet izni verildikten sonra mahkeme, şirketin faaliyetlerini denetlemek ve projenin başarıya ulaşmasını sağlamak amacıyla bir heyet görevlendirir. Bu süreçte konkordato komiserinin görevleri, şirketin mali nakit akışını kontrol etmek ve borçların projeye uygun ödenmesini denetlemektir.
Çalışanların en çok merak ettiği hususlardan biri de hak kaybı durumunda yasal muhatabın kim olduğudur. Konkordato sürecinde şirketin yönetimi veya denetimi konkordato komiserine geçse de, şirketin tüzel kişiliği ve “işveren” sıfatı aynen korunur. Dolayısıyla akıllara gelen Konkordato komiserine dava açılır mı? sorusunun cevabı olumsuzdur. İşçi; işe iade, maaş alacağı veya tazminat talepli davalarını konkordato komiserliğine ya da mahkemeye karşı açamaz; husumet doğrudan şirket tüzel kişiliğine yöneltilmelidir.
Bununla birlikte, konkordato ilan eden şirkete icra takibi yapılır mı? sorusu da süreçte kritik bir öneme sahiptir. Kural olarak mühlet kararı ile birlikte şirkete karşı yeni icra takipleri başlatılamaz ve başlamış olan takipler durur. Ancak İcra ve İflas Kanunu işçi alacakları bakımından bu kurala istisna tanımıştır. İşçiler, imtiyazlı alacakları için mühlet sırasında da icra takibi yapma hakkına sahip olabilirler.
- Kimler Bu Süreçte Profesyonel Avukat Desteği Almalıdır?
Konkordato karmaşık, katı sürelere bağlı ve teknik bir hukuki süreçtir. Bu nedenle aşağıda belirtilen kişi ve kurumların hak kayıplarını engellemek adına profesyonel hukuki destek alması son derece önemlidir:
- Maaş, Kıdem ve İhbar Tazminatı Alacaklarını Tahsil Edemeyen İşçiler: Alacaklarının imtiyaz durumunu belirlemek ve doğru zamanda doğru mercilere başvuru yapmak isteyen çalışanlar,
- Konkordato İlan Eden Şirket Yetkilileri ve İşverenler: İşçi alacaklarının hangilerinin öncelikli ödenmesi gerektiğini bilerek suç duyuruları veya tazminat riskleriyle karşılaşmak istemeyen yönetim kadroları,
- Toplu İş Sözleşmesi Kapsamındaki Sendikalar: Üyelerinin haklarını konkordato projesi süresince eksiksiz korumak isteyen hukuki temsilciler.
Süreç içerisindeki haklarınızı doğru bir stratejiyle savunmak, sizi telafisi güç maddi kayıplardan koruyacaktır.
- Dava, Başvuru ve Hukuki Süreçte Dikkat Edilmesi Gerekenler
Şirketlerin mali darboğaza girmesi halinde, çalışanların hak arama hürriyeti kapsamında dikkat etmesi gereken kritik yasal yollar bulunmaktadır:
Maaşı Ödenmeyen İşçinin Haklı Fesih Hakkı
İşçinin ücretinin kanun veya sözleşme şartlarına uygun olarak ödenmemesi durumunda, İş Kanunu 24/II-e maddesi uyarınca maaşı ödenmeyen işçinin haklı fesih hakkı doğar. Konkordato ilanı, işverenin ücret ödeme borcunu ortadan kaldırmadığı için, maaşı düzenli ödenmeyen işçi haklı nedenle sözleşmeyi feshedip konkordato ve kıdem tazminatı talebinde bulunabilir.
Konkordato Sürecinde İşten Çıkarma Hakları
Pek çok çalışan, şirketin konkordato ilan etmesini doğrudan bir işten çıkarma gerekçesi saymaktadır. Ancak sadece şirketin konkordato talep etmesi işçiye veya işverene doğrudan haklı fesih imkanı vermez. Konkordato sürecinde işten çıkarma hakları genel iş hukuku kurallarına tabidir. İşveren küçülme veya ekonomik zorunluluk nedeniyle işçi çıkaracaksa, yasal tazminatları gözetmek zorundadır.
Şirketin Tamamen İflas Etmesi Durumu
Eğer konkordato projesi başarıya ulaşamaz ve şirketin iflasına karar verilirse, bu kez devreye iflas masası birinci sıra alacaklar kuralı girer. İmtiyazlı alacaklar (İİK 206) listesinde ilk sırada işçilerin son bir yıla ait maaş, ihbar ve kıdem tazminatı alacakları yer alır. Tasfiye bütçesinden öncelikle bu işçi alacakları kapatılır.
- Konkordato Sürecinde Avukat Desteğinin Önemi
Konkordato ilan eden bir şirkette çalışıyorsanız veya alacaklı konumundaysanız, alacakların iflas masasına ya da konkordato projesine doğru usulle kaydedilmesi hayati önem taşır. Hukuki terimlerin, sürelerin ve başvuru yöntemlerinin karmaşık olduğu bu dönemde, haklarınızı tek başınıza savunmaya çalışmak telafisi imkansız kayıplara yol açabilir.
Deneyimli bir hukuk ofisinden profesyonel destek almak, alacaklarınızın imtiyaz durumunun doğru tespiti, gerekli ihtarname ve fesih süreçlerinin hatasız yürütülmesi ve icra/dava takiplerinin zamanında yapılması açısından en güvenli yoldur. Haklarınızı koruma altına almak ve yasal süreci profesyonel bir zemin üzerinden yürütmek için alanında uzman bir avukat kadrosuyla iletişime geçmeniz tavsiye edilir.
Sık Sorulan Sorular
Konkordato ilan eden şirketten tazminat nasıl alınır?
Eğer fesih konkordato kararından önce yapılmışsa tazminat alacağı projedeki ödeme planına tabi olur. Karardan sonraki süreçte gerçekleşen fesihlerde ise tazminat imtiyazlı alacaklar kapsamında değerlendirilir ve öncelikle ödenmesi gerekir.
Şirket konkordato ilan ederse maaşlar ödenir mi?
Evet, ödenir. Konkordato ilanı şirketin faaliyetlerini durdurmaz. Karar sonrasındaki çalışmalara ilişkin konkordatoda işçi maaşları güncel olarak ve öncelikle ödenmek zorundadır.
Konkordato süreci işçinin kıdem süresini etkiler mi?
Etkilemez. Konkordato dönemi boyunca iş sözleşmesi kesintiye uğramadan devam ettiği için, bu dönemdeki çalışmalar da çalışanın kıdem yılına eksiksiz olarak dahil edilir.
SGK primlerinin ödenmesinden kim sorumludur?
Konkordato süreci işverenin kamusal borçlarını ortadan kaldırmaz. Çalışanların sigorta primlerinin zamanında ve eksiksiz yatırılması sorumluluğu halen şirket tüzel kişiliğine aittir.
İşçi alacakları iflas halinde kaçıncı sırada yer alır?
Şirketin iflası durumunda işçi alacakları, İcra ve İflas Kanunu madde 206 uyarınca iflas masası birinci sıra alacaklar arasında imtiyazlı olarak ilk sırada yer alır ve diğer borçlardan önce ödenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Bu konuyla ilgili diğer makalelerimize aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:
Konkordato Alacaklılar Toplantısı ve Borçlunun Malvarlığını Tespit Süreci – Avukat Burak Önde
Ankara Konkordato Başvurusu: Geçici ve Kalıcı Mühlet Süreleri – Avukat Burak Önde
Ankara Konkordato Avukatı: Konkordato Nedir, İflas Ertelemeden Farkı Nedir – Avukat Burak Önde
Konkordato Başvurusunda Mahkemenin İstediği Zorunlu Belgeler Nelerdir? – Avukat Burak Önde
Konkordato Tasdiki, Reddi ve Hukuki Denetim Sürecinde Kanun Yolları – Avukat Burak Önde
Konkordato Türleri ve Çeşitleri Nelerdir? Hukuki Çözüm Yolları – Avukat Burak Önde
