Ticari hayatta firmaların ve işletmelerin dönemsel nakit sıkışıklıkları yaşaması, piyasa dalgalanmaları veya tahsilat krizleri nedeniyle borç ödeme güçlüğüne düşmesi oldukça doğaldır. Finansal dengesi bozulan ancak ticari faaliyetlerini sürdürmek ve varlığını korumak isteyen iyi niyetli borçlular için yasal mevzuatımızda çok önemli bir hukuki kalkan bulunur. Peki, son yıllarda ticari hayatın en önemli koruma mekanizmalarından biri haline gelen konkordato nedir ve konkordato nasıl işler?
Konkordato; mali durumu bozulmuş olan borçluların, alacaklılarıyla mahkeme gözetiminde ve bir komiser eşliğinde bir araya gelerek borçlarını yeniden yapılandırdığı bir toplu uzlaşma kurumudur. Bu sistem sayesinde işletmeler iflas etmekten kurtulur, borçlar ya belirli bir vadeye yayılarak takside bağlanır ya da borçta indirim (tenzilat) yapılarak firmanın nefes alması sağlanır. Bu yazımızda, konkordato süreci hakkında bilinmesi gerekenleri, iflas erteleme ile aralarındaki farkları ve bu kritik süreçte Ankara’da hukuki destek almanın önemini detaylarıyla inceleyeceğiz.
Konkordato Süreci Nasıl Başlar ve Nasıl İşler?
Bir işletmenin veya borçlunun konkordato ilan etmek amacıyla yasal korumadan yararlanabilmesi için öncelikle yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvurması gerekir. Süreç, yasal şartların taşınması ve mahkemenin onay vermesiyle belirli aşamalar halinde ilerler:
- Başvuru ve Konkordato Projesi Hazırlanması: Borçlu, mali durumunu net bir şekilde ortaya koyan bilançoları, gelir tablolarını, defter belgelerini ve en önemlisi borçlarını hangi takvimde nasıl ödeyeceğini senaryolaştırdığı konkordato projesi nasıl hazırlanır sorusunun cevabı olan detaylı ön projeyi mahkemeye sunar.
- Geçici Mühlet Kararı: Mahkeme, sunulan evrakları ve projeyi usulen uygun bulursa, borçluya koruma sağlayan bir geçici mühlet kararı verir. Bu kararla birlikte konkordato mühleti nedir sorusunun ilk aşaması başlar. Geçici mühlet süresince borçlu aleyhine yapılan tüm icra takipleri durur, yeni takip yapılması engellenir network ve ihtiyati tedbirler uygulanır.
- Konkordato Komiserinin Görevlendirilmesi: Mahkeme, sürecin şeffaf, adil ve yasalara uygun yönetilmesi amacıyla bir veya birkaç uzman kişiyi komiser olarak atar.
- Alacaklılar Toplantısı ve Projenin Tasdiki: Konkordato komiserinin görevleri arasında alacaklıları listelemek ve hak iddialarını incelemek yer alır. Komiser koordinasyonunda alacaklılar toplantısı organize edilir. Eğer sunulan proje, kanunda belirtilen nitelikli çoğunluk (alacaklı sayısı ve alacak miktarının belirli oranları) tarafından kabul edilirse, tasdik edilmek üzere yeniden mahkemeye sunulur. Mahkemenin projeyi onaylamasıyla konkordato bağlayıcı hale gelir.
İflas Erteleme ve Konkordato Arasındaki Farklar Nelerdir?
Geçmişte Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan ancak günümüzde tamamen yürürlükten kaldırılmış olan “İflasın Ertelenmesi” kurumu ile “Konkordato” sıkça birbirine karıştırılmaktadır. Ancak her iki kurum arasında hem yapısal hem de uygulama açısından çok keskin farklar bulunur.
İflas erteleme ve konkordato arasındaki farklar şu şekilde tablolaştırılabilir:
| Kriter | İflasın Ertelenmesi (Eski Uygulama) | Konkordato (Güncel Uygulama) |
| Başvuru Kapsamı | Sadece borca batık durumda olan anonim ve limited şirketler ile kooperatifler başvurabiliyordu. | Şahıs firmaları, kooperatifler, sermaye şirketleri ve hatta borca batık olmayan ama ödeme gücü zayıflayan her işletme başvurabilir. |
| Alacaklıların Rolü | Alacaklılar süreçte pasifti; oylama veya projeyi kabul/ret etme gibi bir söz hakları bulunmuyordu. | Alacaklılar sürecin merkezindedir. Proje, alacaklıların onayına (oylamasına) sunulur ve onların rızasıyla kabul edilir. |
| Koruma Kalkanı Başlangıcı | Koruma kalkanı, mahkemenin uzun incelemeler sonucu vereceği nihai kararla birlikte başlardı. | Mahkemeye başvuru yapıldığı anda verilen ilk “geçici mühlet” kararıyla birlikte icra takipleri derhal durur. |
| Denetim Mekanizması | Mahkeme tarafından atanan denetçilerin yetkileri daha sınırlı ve pasif düzeydeydi. | Atanan konkordato komiserleri, işletmenin tüm finansal hareketlerini anlık, sıkı ve aktif bir denetime tabi tutar. |
Kimler Konkordato Talebinde Bulunabilir?
Konkordato müessesesi, kamuoyunda sanılanın aksine sadece devasa holdinglere veya büyük ölçekli sermaye şirketlerine tanınmış bir hak değildir. Finansal darboğaza giren, borçlarını vadesinde ödeyememe riski altında olan ve dürüstlüğünden şüphe duyulmayan pek çok farklı ticari aktör bu yola başvurabilir:
- Sermaye Şirketleri ve Kooperatifler: Anonim şirketler, limited şirketler network ve kooperatifler mali durumları bozulduğunda başvuru yapabilir.
- Şahıs Şirketleri ve Esnaflar: Kamuoyunda merak edilen şahıs şirketleri konkordato yapabilir mi sorusunun cevabı evettir. Ticari işletme sahibi şahıslar ve esnaflar da yasal şartları yerine getirerek konkordato talep etme hakkına sahiptir.
- İflasa Tabi Olmayan Gerçek Kişiler: Belirli şartlar altında iflasa tabi olmayan kişiler de mal varlıklarını korumak adına konkordato hükümlerinden yararlanabilir.
- Alacaklılar: Borçlusunun iflasını isteme hakkına sahip olan herhangi bir alacaklı da borçlu hakkında konkordato sürecinin başlatılmasını mahkemeden talep edebilir.
Konkordato Sürecinde Borçların ve Şirket Varlıklarının Durumu
Konkordato mühletinin verilmesiyle birlikte hem borçlu şirket hem de alacaklılar için yasal olarak yepyeni bir dönem başlar. Bu aşamada en çok sorulan soru, konkordato ilan eden şirketlerin borçları ne olur sorusudur.
Mahkemenin geçici ve kesin mühlet kararlarıyla birlikte, kural olarak borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış olan takipler durur. İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz. Borçlara faiz işlemesi (rehinle temin edilmiş alacaklar hariç) kural olarak durur.
Ancak bu süreç borçların silindiği anlamına gelmez. Borçlu, mahkemenin ve konkordato komiserinin denetimi altında ticari faaliyetlerine devam eder. Komiserin onayı olmaksızın şirketin demirbaşları satılamaz, rehin edilemez veya şirketi zarara uğratacak tasarruflarda bulunulamaz. Amacına uygun olarak hazırlanan proje tasdik edilirse, borçlar projede taahhüt edilen takvim ve indirim oranları dahilinde alacaklılara ödenir.
Ankara’da Konkordato Sürecinde Avukat Desteğinin Önemi
Konkordato, İcra ve İflas Kanunu’nun en karmaşık, sıkı şekil şartlarına bağlı ve teknik uzmanlık gerektiren alanlarından biridir. Gerek başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması gerekse finansal tablolarla uyumlu, gerçekçi bir konkordato projesinin kurgulanması üst düzey bir hukuki ve finansal bilgi birikimi gerektirir. Sürecin usulüne uygun yürütülmemesi, projenin mahkemece veya alacaklılarca reddedilmesine ve doğrudan şirketin iflasına karar verilmesine yol açabilir.
Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde yürütülecek başvurularda, yerel mahkeme uygulamalarına hakim, alacaklılar kurumu müzakerelerini profesyonelce yönetebilecek bir avukat desteği hayati önem taşır. Şirketinizin mali geleceğini korumak, hak kayıplarını önlemek ve yasal süreci hatasız tamamlamak adına uzman bir hukuk ofisinden profesyonel danışmanlık almanız tavsiye edilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
- Konkordato ilan eden bir şirket tamamen kapanır mı?
Hayır, konkordatonun temel amacı şirketi kapatmak değil, tam aksine borçları yapılandırarak şirketin ticari hayatına devam etmesini ve kapanmasını (iflasını) önmektir.
- Şahıs şirketleri de konkordato başvurusunda bulunabilir mi?
Evet, yasamıza göre şahıs şirketleri, ticari işletmeler ve esnaflar da finansal durumları zorlaştığında konkordato talebinde bulunma hakkına sahiptir.
- Konkordato mühleti boyunca borçlara faiz işler mi?
Mühlet kararının verilmesiyle birlikte, rehinle temin edilmiş alacaklar dışındaki tüm alacaklar için faiz işlemesi kural olarak durur.
- Konkordato projesi reddedilirse ne olur?
Mahkemeye sunulan veya alacaklılar toplantısında görüşülen konkordato projesi reddedilirse ve borçlu iflasa tabi şahıslardan ise mahkeme genellikle borçlunun doğrudan iflasına karar verir.
- Konkordato komiseri şirketi tek başına mı yönetir?
Hayır, şirket yönetimi kural olarak borçlu yöneticilerde kalmaya devam eder; ancak konkordato komiseri şirketin tüm mali işlemlerini denetler ve kanunun zorunlu kıldığı durumlarda işlemlere onay verir.
Profesyonel Hukuki Destek ve İletişim
Şirketinizin mali yapısının bozulması veya borç ödeme güçlüğü içine düşülmesi durumunda, zaman kaybetmeden hukuki çarelere başvurmak işletmenizin geleceğini kurtabilir. Konkordato başvuruları, geri dönüşü zor olan riskler barındırdığından sürecin başından sonuna kadar bir uzman eşliğinde yürütülmesi gerekir. Ankara bölgesinde ticari işletmenizin veya şirketinizin yasal haklarını korumak, konkordato ön projesi hazırlamak ve mahkeme süreçlerini yönetmek için alanında deneyimli hukuk kadromuzla iletişime geçebilir, profesyonel hukuki danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Bu konuyla ilgili diğer makalelerimize aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:
Konkordato Alacaklılar Toplantısı ve Borçlunun Malvarlığını Tespit Süreci – Avukat Burak Önde
Ankara Konkordato Başvurusu: Geçici ve Kalıcı Mühlet Süreleri – Avukat Burak Önde
Konkordato Başvurusunda Mahkemenin İstediği Zorunlu Belgeler Nelerdir? – Avukat Burak Önde
Konkordato Sürecinde İşçilik Alacaklarının Durumu ve Çalışanların Hakları – Avukat Burak Önde
Konkordato Tasdiki, Reddi ve Hukuki Denetim Sürecinde Kanun Yolları – Avukat Burak Önde
Konkordato Türleri ve Çeşitleri Nelerdir? Hukuki Çözüm Yolları – Avukat Burak Önde
